جزوهٔ درس — صفحه‌های ۹ تا ۲۰ کتاب علوم تجربی هشتم

جزوهٔ فصل ۲: تغییرهای شیمیایی در خدمت زندگی

در این فصل یاد می‌گیری از کجا بفهمی یک تغییر شیمیایی است: با نشانه‌هایی مثل تولید گاز، تغییر رنگ، تغییر بو و مزه و تولید نور و گرما. بعد با سوختن و مثلث آتش دوست می‌شوی و می‌بینی چرا کربن مونوکسید گاز قاتلِ بی‌صدا است؛ آخرش هم می‌فهمی بدن چطور بدون هیچ شعله‌ای غذا را می‌سوزاند و باتری چطور انرژی شیمیایی را به برق تبدیل می‌کند. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

نشانه‌های تغییر شیمیایی را می‌شناسی و آن را از تغییر فیزیکی جدا می‌کنی.

۲

می‌توانی بگویی هر تغییر شیمیایی مفید است یا مضر و چرا.

۳

سه ضلع مثلث آتش را می‌گویی و خاموش کردن آتش را با حذف یکی از ضلع‌ها توضیح می‌دهی.

۴

واکنش‌دهنده و فراوردهٔ سوختن شمع را می‌شناسی و معادلهٔ سوختن را می‌نویسی.

۵

خطر گاز کربن مونوکسید را توضیح می‌دهی و راه محافظت از خود را می‌گویی.

۶

نقش کاتالیزگر و آنزیم را می‌گویی و تبدیل انرژی شیمیایی در باتری را توضیح می‌دهی.

نکات کلیدی

  1. ★در تغییر شیمیایی ماده‌های جدیدی با خواص جدید تولید می‌شوند؛ در تغییر فیزیکی فقط شکل و حالت ماده عوض می‌شود، مثل جوشیدن آب.
  2. ★نشانه‌های تغییر شیمیایی: تولید گاز، تغییر رنگ، تغییر بو و مزه و تولید نور و گرما.
  3. ★خودِ تغییر شیمیایی خوب یا بد نیست؛ چیزی که مهم است نتیجهٔ آن برای ماست.
  4. ★پختن غذا تغییر شیمیایی مفید است؛ ترش شدن شیر، زنگ‌زدن آهن و فاسد شدن سیب مضرند.
  5. ★در تغییر شیمیایی انرژی شیمیایی مواد آزاد یا مصرف می‌شود؛ تغییر دما نشانهٔ آن است و دماسنج ابزار تشخیص است.
  6. ★سوختن تغییری شیمیایی است که با تولید نور و گرما همراه است.
  7. ★۲۱ درصد هوا اکسیژن است و درصد کربن دی‌اکسید هوای پاک فقط ۰/۰۳ است.
  8. ★مثلث آتش سه ضلع دارد: مادهٔ سوختنی، گاز اکسیژن و گرما؛ حذف هر ضلع یعنی خاموشی.
  9. ★زمان سوختن به مقدار اکسیژن موجود بستگی دارد، نه به اندازهٔ شمع؛ شمع زیر ظرف کوچک‌تر زودتر خاموش می‌شود.
  10. ★شمع و گاز اکسیژن واکنش‌دهنده‌اند و کربن دی‌اکسید و بخار آب فراورده‌های سوختن شمع‌اند.
  11. ★سوختن در فضای بسته گاز بی‌رنگ و بی‌بوی کربن مونوکسید تولید می‌کند که بسیار سمّی است؛ پنجره را کمی باز نگه دار.
  12. ★کاتالیزگر انجام شدن تغییر شیمیایی را آسان‌تر و سریع‌تر می‌کند؛ مثل مادهٔ موجود در خاک باغچه که حبهٔ قند را سریع‌تر می‌سوزاند.
  13. ★آنزیم‌ها کاتالیزگرهای بدن هستند؛ بدن غذا را با آنزیم‌ها و بدون شعله، آرام و پیوسته می‌سوزاند.
  14. ★در باتری انرژی شیمیایی به انرژی الکتریکی تبدیل می‌شود؛ مثل تیغهٔ مسی و میخ آهنی در لیموترش.
  15. ★گاز کربن دی‌اکسید حاصل از قرص جوشان و جوش‌شیرین می‌تواند قوطی را پرتاب کند؛ یعنی تغییر شیمیایی کار انجام می‌دهد.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ علوم تجربی پایهٔ هشتم — صفحه‌های ۹ تا ۲۰ کتاب علوم تجربی هشتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۲ از ۱۵