جزوهٔ درس — صفحه‌های ۲۱ تا ۲۷ کتاب علوم تجربی هشتم

جزوهٔ فصل ۳: از درون اتم چه خبر

در این فصل سوار بر مدل‌های دالتون، تامسون، رادرفورد و بور به درون اتم سفر می‌کنی و با سه ذرهٔ الکترون، پروتون و نوترون آشنا می‌شوی. یاد می‌گیری عدد اتمی و عدد جرمی چیست، عنصرها را با نشانهٔ شیمیایی می‌شناسی و ایزوتوپ‌ها، یون‌ها و تفاوت فلز و نافلز را می‌فهمی. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

سه ذرهٔ سازندهٔ اتم را با بار و جرم نسبی‌شان می‌شناسی و جای هرکدام را در اتم می‌گویی.

۲

عدد اتمی و عدد جرمی را تعریف می‌کنی و از روی آن‌ها تعداد ذره‌های اتم را می‌یابی.

۳

ده عنصر اول جدول تناوبی را با نشانهٔ شیمیایی و عدد اتمی‌شان حفظ می‌کنی.

۴

مدل‌های اتم را از دالتون تا بور به ترتیب توضیح می‌دهی و کشف مهم هر دانشمند را می‌گویی.

۵

می‌توانی ساختار اتم را با مدل بور رسم کنی و الکترون‌ها را درست در مدارها بچینی.

۶

ایزوتوپ‌ها و یون‌ها را از هم تشخیص می‌دهی و فلز را از نافلز جدا می‌کنی.

نکات کلیدی

  1. ★اتم از سه ذرهٔ الکترون، پروتون و نوترون ساخته شده است؛ تا حدود ۱۵۰ سال قبل کسی درون اتم را نمی‌شناخت.
  2. ★پروتون بار مثبت و جرم نسبی ۱ دارد؛ نوترون بدون بار است و جرم نسبی ۱ دارد؛ الکترون بار منفی دارد و جرمش بسیار کم (تقریباً برابر با صفر) است.
  3. ★پروتون‌ها و نوترون‌ها در هسته قرار دارند؛ هسته کوچک‌ترین و سنگین‌ترین بخش اتم است.
  4. ★تعداد پروتون‌های اتم هر عنصر عدد اتمی آن است و ثابت می‌ماند؛ با تغییر پروتون‌ها نوع اتم عوض می‌شود.
  5. ★در اتم خنثی، تعداد پروتون‌ها و الکترون‌ها برابر است.
  6. ★از میان ۱۱۸ عنصر شناخته‌شده، حدود ۹۰ عنصر در طبیعت به شکل عنصر یا ترکیب وجود دارند.
  7. ★عدد اتمی را در سمت چپ و پایین نشانهٔ شیمیایی و عدد جرمی را در سمت چپ و بالای نشانه می‌نویسند.
  8. ★مدل دالتون گوی توپر و تجزیه‌ناپذیر بود؛ تامسون الکترون را کشف کرد؛ رادرفورد با آزمایش ورقهٔ طلا هسته را کشف کرد و بور مدارها را معرفی کرد.
  9. ★مدل بور به مدل منظومهٔ شمسی معروف است: هسته در مرکز و الکترون‌ها در مدارهای دایره‌ای به دور آن.
  10. ★مدار اول حداکثر ۲ و مدار دوم حداکثر ۸ الکترون می‌گیرد؛ در لیتیم دو الکترون اول در مدار اول و الکترون سوم در مدار دوم است.
  11. ★اگر اندازهٔ اتم را به اندازهٔ ورزشگاه فوتبال در نظر بگیریم، هسته مانند یک توپ در مرکز زمین است؛ اتم بیشتر فضایش خالی است.
  12. ★ایزوتوپ‌های یک عنصر تعداد پروتون برابر اما تعداد نوترون متفاوت دارند و عدد جرمی یعنی مجموع پروتون‌ها و نوترون‌ها؛ کربن سه ایزوتوپ با اعداد جرمی ۱۲، ۱۳ و ۱۴ دارد.
  13. ★برخی ایزوتوپ‌ها ناپایدار و پرتوزا هستند و با اینکه خطرناک‌اند، در تأمین انرژی، درمان بیماری‌ها و تشخیص آتش‌سوزی کاربرد دارند.
  14. ★اتمی که الکترون از دست بدهد یون مثبت و اتمی که الکترون بگیرد یون منفی می‌شود؛ ذره‌های سازندهٔ نمک خوراکی یون‌های مثبت و منفی‌اند.
  15. ★فلزها مثل سدیم و مس گرما و برق را خوب هدایت می‌کنند و سطح براق دارند؛ نافلزها مثل کلر و اکسیژن هدایت‌کنندهٔ خوبی نیستند.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ علوم تجربی پایهٔ هشتم — صفحه‌های ۲۱ تا ۲۷ کتاب علوم تجربی هشتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۳ از ۱۵