جزوهٔ فصل ۵: حس و حرکت

جزوهٔ درس — صفحه‌های ۳۵ تا ۴۶ کتاب علوم تجربی هشتم

جزوهٔ فصل ۵: حس و حرکت

این جزوه همهٔ مطالب امتحانی فصل «حس و حرکت» را یک‌جا و ساده‌روان جمع کرده است: پنج اندام حسی و مسیر رسیدن پیام آن‌ها به مغز، ساختمان اسکلت و مفصل‌ها و سه نوع ماهیچهٔ بدن. با این فصل یاد می‌گیری نور چه‌طور در چشم به پیام عصبی تبدیل می‌شود و ماهیچه‌ها با استخوان‌ها چه‌طور تو را راه می‌برند. اوّل بخش‌ها را بخوان، بعد جواب سؤال‌ها را حدس بزن و آخر با کلیک روی «دیدن جواب» چک کن.

هدف درس

۱

پنج اندام حسی بدن را نام می‌بری و برای هرکدام یک محرک مناسب مثال می‌زنی.

۲

گیرنده‌های مخروطی و استوانه‌ای شبکیه را از هم تشخیص می‌دهی و کار هرکدام را می‌گویی.

۳

جای مرکز بینایی، شنوایی و بویایی را در قشر مخ تعیین می‌کنی.

۴

کارهای استخوان‌ها در بدن را برمی‌شمرسی و نقش غضروف، مفصل و رباط را توضیح می‌دهی.

۵

سه نوع ماهیچهٔ بدن را با نوع عمل و محل قرارگیری مقایسه می‌کنی.

۶

عمل متقابل ماهیچه‌ها را با مثال دوسر و سه‌سر بازو توضیح می‌دهی.

نکات کلیدی

  1. ★محرک‌هایی مثل نور، صوت، مواد شیمیایی، گرما و فشار روی بدن اثر می‌گذارند؛ هر محرک فقط در محل خاص خودش حس می‌شود.
  2. ★اندام حسی اثر محرک خاصی را دریافت می‌کند و آن را به پیام عصبی تبدیل می‌کند؛ مثل چشم و گوش.
  3. ★برای دیدن به نور نیاز است؛ نور از صفحهٔ کتاب به چشم برمی‌گردد و بر گیرنده‌های نوری اثر می‌کند و پیام از راه عصب بینایی به مغز می‌رود.
  4. ★شبکیه لایهٔ داخلی چشم است و دو نوع گیرندهٔ نوری دارد: مخروطی و استوانه‌ای.
  5. ★گیرنده‌های مخروطی سه نوع‌اند و به رنگ‌های اصلی نور یعنی قرمز، آبی و سبز حساس‌اند و دید رنگی دارند.
  6. ★گیرنده‌های استوانه‌ای دید سیاه و سفید دارند و تعدادشان از مخروطی‌ها بیشتر است.
  7. ★مرکز حس بینایی در قسمت پس‌سری، مرکز شنوایی در قسمت گیجگاهی و مرکز حس بویایی در جلوی نیمکره‌های مخ است.
  8. ★گیرنده‌های شنوایی، یاخته‌های مژه‌داری در بخش حلزونی گوش‌اند؛ با انرژی امواج صوتی تحریک می‌شوند و پیام از راه عصب شنوایی به مغز می‌رود.
  9. ★مولکول‌های مواد بودار وارد بینی می‌شوند و روی گیرنده‌های بویایی می‌نشینند و در آن‌ها پیام عصبی می‌سازند.
  10. ★مواد غذایی پس از حل شدن در بزاق، گیرنده‌های چشایی روی زبان و دیوارهٔ دهان را تحریک می‌کنند؛ غذای خیلی داغ یا خیلی سرد مزه‌اش خوب حس نمی‌شود.
  11. ★در پوست گیرنده‌های حساس به گرمی، سردی، لمس، فشار و درد وجود دارند که تغییرات محیط را احساس می‌کنند.
  12. ★دستگاه حرکتی از ماهیچه‌ها و استخوان‌بندی (اسکلت) ساخته شده است؛ اسکلت یعنی مجموعهٔ استخوان‌ها، غضروف‌ها و اتصالات آن‌ها.
  13. ★بیشتر استخوان‌های ما ابتدا از غضروف ساخته شده‌اند و هنگام رشد با جذب مواد معدنی مثل کلسیم و فسفر سخت می‌شوند.
  14. ★استخوان‌ها از اندام‌های مهم مثل قلب و مغز و شش‌ها محافظت می‌کنند، به بدن شکل و فرم می‌دهند، در حرکت کمک می‌کنند، مواد معدنی را ذخیره می‌کنند و یاخته‌های خونی تولید می‌کنند.
  15. ★ماهیچهٔ اسکلتی (مخطط) ارادی است؛ ماهیچهٔ قلبی و ماهیچهٔ صاف غیرارادی‌اند؛ ماهیچه‌ها با زردپی به استخوان وصل‌اند و جفت‌جفت و عکس هم کار می‌کنند.

ادامهٔ این درس مخصوص اعضای آسان‌درس است

40٪ ابتدای هر درس رایگان است؛ اما عضویت در آسان‌درس هم رایگان است! وارد حسابت شو یا ثبت‌نام کن تا همهٔ درس‌ها، آزمونک‌ها و جمع‌بندی‌ها برایت باز شود.

عضویت رایگان است و فقط با شمارهٔ موبایل انجام می‌شود — کمتر از یک دقیقه!

جزوه را خواندی؟ حالا خودت را محک بزن!

آزمون ۲۵ سؤالی این درس — با توضیح هر جواب، نمره و ذخیرهٔ نمرهٔ تو. برای آزمون دادن باید با حساب خودت وارد شوی؛ عضویت رایگان است.

بزن بریم آزمون!

لینک‌های مرتبط

جزوهٔ علوم تجربی پایهٔ هشتم — صفحه‌های ۳۵ تا ۴۶ کتاب علوم تجربی هشتم — آسان‌درس

جزوهٔ درس ۵ از ۱۵